Odszkodowania za represje ze strony władz komunistycznych

W związku z wprowadzeniem tak zwanej ustawy lutowej 23 lutego 1991 roku, uznano za nieważne orzeczenia wydane przez organy sądowe wobec osób represjonowanych za działalność opozycyjną na rzecz zachowania niepodległego bytu Państwa Polskiego w czasach komunizmu.

Jeśli posiadamy prawomocny wyrok unieważniający takie orzeczenia, osoby represjonowane, a w razie ich śmierci również najbliższa rodzina, mogą złożyć do sądu okręgowego wniosek o przyznanie odszkodowania oraz zadośćuczynienia od Skarbu Państwa za poniesione straty materialne i krzywdy.

Odszkodowanie jest również przyznawane dzieciom osób represjonowanych

Wnioskować o odszkodowanie mogą nie tylko osoby represjonowane przez władze komunistyczne, ale również w razie śmierci takiej osoby może się o zadośćuczynienie starać najbliższa rodzina, czyli rodzice, dzieci, rodzeństwo czy współmałżonek. Zadośćuczynienie i odszkodowanie może być wypłacone również za wydanie orzeczenia lub decyzji, nawet jeśli nie zostało ono wykonane. W przypadku wszczęcia postępowania wszelkie koszty prowadzenia sprawy i wynajęcia adwokata jako pełnomocnika osoby poszkodowanej ponosi Skarb Państwa, który również wypłaca odszkodowanie i zadośćuczynienie za poniesione straty. Jeśli jest taka możliwość, zwrócony zostanie zajęty majątek osoby represjonowanej lub w razie braku takiej możliwości wypłacone zostanie odszkodowanie również z tego tytułu.

W imieniu osoby represjonowanej z wnioskiem do odpowiedniego sądu okręgowego może również wystąpić rodzina, Minister Sprawiedliwości, prokurator czy też Rzecznik Praw Obywatelskich. Warunkiem wszczęcia postępowania jest posiadanie prawomocnego wyroku unieważniającego orzeczenia i decyzje organów sądowych i pozasądowych z czasów stalinizmu i komunizmu wydanych wobec osób represjonowanych za działalność opozycyjną na rzecz niepodległości Państwa Polskiego.

Wniosek o odszkodowanie dla osób represjonowanych mogą również składać dzieci, które przebywały z matkami w areszcie czy więzieniu, również dzieci kobiet, które w czasie uwięzienia czy też przebywania w innym miejscu odosobnienia były w ciąży.